Uzmanlar AYT’de soruları değerlendirdi

BAHÇEŞEHİR KOLEJİ
Fen Bilimleri ve Türk Lisanı ve Edebiyatı sorularının zorluk derecesi geçen sene ile paralellik gösterdiğini lisana getiren Bahçeşehir Koleji Akademik Takımı, ortalama ve puan kıymetlerinde bariz farklılıklar olmaması ihtimalinin bulunduğunu söyledi. Bahçeşehir Koleji Akademik Takımını imtihanı şöyle kıymetlendirdi:

HER SINIF SEVİYESİNDEN SORU GELDİ
Türk Lisanı ve Edebiyatı Testi’nin zorluk düzeyinin geçen yılki sorularla paralel olduğu gördük. Bununla birlikte sistemli çalışıp tekrar yapan öğrencilerin hoş sonuç alacağı bir imtihandı. Soru dağılımının geçen yılki üzere 6 adet manaya ve yorumlama, 18 adet edebiyat sorusu formunda olduğunu söyleyebiliriz. Yüklü husus yeniden şiir bilgisi ile divan edebiyatıyken her sınıf seviyesinde soru geldi. Testin geneline baktığımızda zorlayıcı bir paragraf sorusunun dışında kâfi alan bilgisi olan, öğrencilerin yapabileceği bir imtihan olduğu görülüyor.

MATEMATİK SORULARI ORTA GÜÇLÜKTE
Matematik sorularının orta zahmette ve kazanımlara uygun bir formda hazırlandığını gördük. Sorularda tabirler hayli açık ve anlaşılır olup uzun metinli karmaşık sorulara yer verilmedi. Geçen sene ile karşılaştırıldığında soruların daha kolay olduğu söylenebilir. Sistemli bir formda derslerini takip ederek test çözen ve soruları dikkatlice okuyan her öğrencinin başarılı olacağı bir imtihan oldu. Matematik soruları yüklü olarak 11’inci ve 12’nci sınıfa ilişkin öğretim programlarına uygun bir biçimde hazırlandı. İmtihanda 27 adet Matematik sorusu ve 13 adet Geometri (4 adet Trigonometri olmak üzere) sorusu yer aldı.

YETERLİ SEVİYEDE ÇALIŞAN ÖĞRENCİLER ZORLANMADAN YAPABİLİR
Geometri sorularının 4 tanesi Trigonometri konusundan soruldu. 11’inci ve 12’nci sınıf Öğretim Programı çerçevesinde hazırlanan soruların üç tanesi ‘Analitik Geometri2 ve iki tanesi ‘Geometrik Cisimler’ hususlarını içerdi. Trigonometri sorusunun dışında imtihanın kalan sorularında üçgenle ilgili soru sorulmadı.  Sorular, aktüel hayat sorunları ile ilişkilendirilmiş olup kâfi seviyede çalışan öğrencilerin zorlanmadan yapabileceği nitelikteydi.

SORULARIN TAMAMI MUHAKEME ETMEYE ZORLADI
Fizik soruları, matematiksel süreç gerektirmeyen, kazanımların günlük hayatla ilişkilendirildiği, öğrencilerin kazanımlara dair hâkimiyetini ölçen ve bilginin yorumlanmasını gerektiren nitelikteydi. Soruların tamamı bilgiyi yorumlama ve bilgiyi günlük hayattan verilen örnek içinde muhakeme etmeye zorlayan sorular biçiminde soruldu. Hikâyeleştirilmiş yeni kuşak sorulara da yer verildiği görülüyor. Orta zahmette sorulardan oluşan imtihanda, beklenildiği üzere 11’inci ve 12’nci sınıf Fizik Öğretim Programlarında yer alan bahislerin kazanımlarını içeren sorular soruldu. Geçen yıl her iki sınıf düzeyine ilişkin hususlardan 7’şer soru çıkmış iken bu yıl 12’nci sınıf hususlarından 8 soru ve 11’inci sınıf bahislerinden 6 soru sorulduğunu gördük. İmtihanda öğretim programı dışı yahut belirtilen kapsam dışında soru bulunmadı. Sonuç olarak 11’inci sınıf ve 12’nci sınıf mevzularına hâkim, kazanımları tam olarak özümsemiş, hususa dair günlük hayatla ilgili yaşamsal örnekleri anlamış, sistemli ve kâfi sayıda soru çözen öğrencilerin yapabileceği hoş bir imtihan oldu diyebiliriz.

GENEL OLARAK KLASİK TİPTE SORULAR YER ALDI
Fen Bilimleri testinin 13 adet kimya sorusunun 8 tanesi 11’inci sınıf, kalan 5 tanesi ise 12’nci sınıf Kimya Dersi Öğretim Programı kazanımlarıyla uyumluydu. İmtihanda 9 ünitenin tümünden en az birer adet soru yer almasına rağmen geçen yıllardan farklı olarak soruların ünitelerdeki hususlara dağılımlarında farklılaşmalar gözümüze çarptı. Elektrokimya ünitesinden eski yıllarda olduğu üzere tekrar 2 soru gelmiştir fakat her iki sorunun da Elektrokimyasallar Piller konusundan ve benzeri nitelikte sorular olduğunu gördük. Birebir ünite kapsamında çabucak her yıl soru gelen Elektroliz ve Redoks mevzularına da yer verilmedi. Benzeri bir durum da Kimyasal İstikrar ünitesinde gözümüze çarptı, her yıl AYT Kimya testinde yer alan Asit-Baz konusuna bu yıl yer verilmedi. Ayrıyeten Organik Bileşikler ünitesi kapsamındaki 2 sorunun da eski yıllardan farklı olarak Hidrokarbonlar yerine İşlevsel Kümeler ünitesinden soruldu. İmtihanın 11’inci sınıf seviyesindeki 8 sorusu, kolay ve orta seviye zorluktadır buna rağmen mevzuyu yeterli kavramış öğrencilerin yapabileceği ayrıntıları ve formülleri de içeriyordu. Tüm soruların yaklaşık yarısı süreç marifeti gerektiren sorulardı. 12’nci sınıf seviyesinde sorulmuş 2 soru hayli belirleyici nitelikteydi ve birden çok kazanım maksadı birebir soruda ölçüldü. Nernst Eşitliği kullanılarak çözülmesi beklenen birinci soruda öğrencilerin ayrıyeten logaritmik süreç mahareti de ehemmiyet arz etmedir. Öteki belirleyici soruda ise Aldehitlerin belirteç yansıması sorgulanırken, uzun yıllardır imtihanlarda sık görmediğimiz mol-hesaplama ve yapı izomerliği de tıpkı soruda sorgulanmıştır. Kimya testine genel olarak bakıldığında yeni jenerasyon soru içermeyen, klasik tipte sorulardan oluşan, direkt bilgiyi ölçen, varsayımlarımız doğrultusunda öngördüğümüz ve sınavlarımızda da sıklıkla sorguladığımız kazanımları ölçen sorularımızla da yüksek oranda benzerlik gösterdiği görülüyor. İmtihanda yer alan kimya sorularının 2021 YKS’nin AYT kimya sorularıyla karşılaştırıldığında kısmen farklılıkları olsa da kapsam ve zorluk seviyesi bakımından büyük ölçüde benzerlik gösterdiği ayrıyeten YKS hazırlık sürecinde nizamlı ve planlı çalışan sayısal alan öğrencilerinin de çok da zorlanmadan çözebileceği nitelikte, temel bilgi ve marifet seviyesine hitap eden, açık, anlaşılır olduğu söylenebilir.

DİKKAT İSTEYEN SORULAR ELEYİCİ OLABİLİR
Biyoloji testi, öğrencilerin temel bilgilerini sorgulayan, çarçabuk yapabilecekleri sorular içermesinin yanı sıra kavrama seviyesinde bilgilerin sorgulandığı, dikkat isteyen ve yorum yapmalarını gerektiren nitelikte soruları da içerdi. ‘Komünite Ekolojisi’ konusuna ilişkin sorudaki ‘avcılık baskısı’ tabiri yapılacak farklı yorumlarla yanlışlı yanıta yönelmeye neden olabilir. Ayrıyeten ‘Enzim olarak misyon yapan RNA molekülleri bulunmaktadır.’ bilgisi bu yıl birinci sefer sorgulandı. Zorluk seviyesi bakımından imtihana güzel hazırlanan öğrencilerin rahatlıkla çözebileceği kolay ve orta seviye soruların yanı sıra ‘kan pH bedelinin düşmesine bağlı hemoglobinin oksijen doygunluğu’ ile ilgili soruda olduğu üzere gerçek yorumlanması gereken ve dikkat isteyen sorular eleyici olabilir.

ZORLUK DERECESİ ORTA DÜZEYDEYDİ
AYT-1 Tarih testi, sınavdaki soruların 3’ü kıymetlendirme ve yorum mahareti gerektiren sorulardan oluşurken 7 sorunun tahlili için kavram bilgisi gerektirdi. Ulusal Gayret Dönemi’ni kapsayan kazanımlardan gelen soruların imtihanın belirleyici soruları olduğu söylenebilir. AYT-1 Tarih testi MEB kazanımlarıyla örtüşmekte olup testin bütününe bakıldığında soruların zorluk derecesinin orta seviyede olduğunu söylemek mümkündür.

AYT-2 Tarih testinin tamamı kavram bilgisi ölçen sorulardan oluştuğundan bu kısmın sorularının zahmet derecesini sıkıntı olarak kıymetlendirebiliriz. Osmanlı Tarihi ile Ulusal Uğraş Dönemi’ni kapsayan kazanımlardan gelen soruların imtihanın belirleyici soruları olduğu söylenebilir. AYT Tarih sorularının geneline bakıldığında; kazanım dışı soru olmamakla birlikte daha evvelki yıllarda hazırlanmış şimdiki hususları kapsayan ve harita okuma, eşleştirme, grafik yorumlama üzere yeni jenerasyon soru şekillerine yer verilmediği görü. Türk Tarihinde dönüm noktası olan antlaşma, savaşlar ve temel kavramları kapsayan kazanımlar üzerinden bir imtihan oluşturulduğu ve zorluk derecesinin evvelki yıllara nazaran daha düşük olduğu söylenebilir.

GÜÇLÜ ÇELDİRİCİLERE YER VERİLDİ
Coğrafya dersine ilişkin 2022 AYT Toplumsal Bilimler-1 testindeki soruların 11’inci ve 12’nci sınıf kazanımlarına eşit oranda dağıldığı, her üniteden soruya yer verildiği görülmektedir. Bu testte ekstrem tabiat olayları ve kültür bölgeleri hususlarına ilişkin soruların seçeneklerinde, başka sorularla karşılaştırıldığında biraz daha güçlü çeldiricilere yer verildi. Toplumsal Bilimler-1 testindeki coğrafya sorularının genel olarak orta zahmet seviyesinde olduğu söylenebilir. Toplumsal Bilimler-2 testinde 11. sınıf Öğretim Programı’ndaki kazanımlara ilişkin soruların 12’nci sınıfa nazaran daha fazla olduğu bununla birlikte her üniteden soruya yer verildiği görülüyor. Ulaşımı etkileyen doğal faktörlerle ilgili sorunun çeldiricisinin güçlü olması nedeniyle, birtakım öğrencilerin iki seçenek ortasında kararsız kalabileceklerini varsayım ediyoruz. Toplumsal Bilimler-2 testinde de coğrafya sorularının genel olarak orta zahmet seviyesinde olduğu söylenebilir. Her iki testin sorularına da bakıldığında, global ısınma ve iklim değişikliği hususuyla direkt yahut dolaylı olarak ilgili üç soruya yer verilmesi dikkat cazipti.

PARAGRAFLARDA KÜÇÜK İPUÇLARI VARDI
Felsefe soruları, 2021 AYT ideoloji sorularına misal üslupta olup ideoloji öğretim programı kazanımlarına uygun olarak hazırlandı. Sorular, öğrencilerin okuduğunu manaya ve alan bilgisini ölçmeye yönelik olarak hazırlanmış, paragrafların içinde karşılıkların bulunabilmesi için küçük ipuçlarına da yer verildi. Tabirlere 2021 yılına nazaran daha fazla yer verilmiş olsa da paragraf içinde ve seçeneklerde tabirlerin açıklamalarına yer verildi.

Psikoloji ve mantık soruları, 2021 AYT sorularında olduğu üzere kısa ve öğrencilerin alan bilgisini ölçen, yoruma yer vermeyen sorulardan oluştu. Sorular Ulusal Eğitim Bakanlığı (MEB) öğretim programı kazanımlarına uygun ve anlaşılırdı. ‘Çok Pahalı Mantık’ konusuna ilişkin soru uzun yıllar sonra birinci kere sorulmuş olsa da çalışan bir öğrencinin takılmadan yapabileceği bir soru biçimi seçildiği görülüyor. Sosyoloji soruları, 2021‘de olduğu üzere öğrencilerin paragrafı okuyarak yapabilecekleri ve direkt ilgili kazanımı ölçen bir yapıdaydı.